Xuân Đoàn

10 thói quen ăn uống giúp giảm cân bền vững

Giảm cân bền vững đến từ thói quen hơn là thực đơn khắt khe. 10 thói quen ăn uống đơn giản giúp kiểm soát khẩu phần, bớt thèm ăn vặt và giữ vóc dáng lâu dài.

Ban biên tập Xuân Đoàn · Cập nhật · 5 phút đọc
10 thói quen ăn uống giúp giảm cân bền vững

Bí quyết ăn uống giảm cân bền vững không nằm ở một thực đơn thần kỳ mà ở những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày. Thực đơn có thể thay đổi theo mùa, theo công việc, nhưng thói quen tốt giúp bạn tự động ăn hợp lý mà không phải gồng ý chí. Bài viết này tập trung vào mười thói quen thực tế, dễ bắt đầu, phù hợp với người tập gym lẫn người mới muốn cải thiện vóc dáng.

Bạn không cần áp dụng tất cả cùng lúc. Chọn hai ba thói quen dễ nhất, duy trì đến khi thành tự nhiên rồi thêm dần.

1. Ăn đạm trong mọi bữa chính

Đạm giúp no lâu hơn so với tinh bột và chất béo, đồng thời cần thiết để giữ cơ khi giảm cân. Một thói quen đơn giản: trước khi ăn, tự hỏi "bữa này đạm của mình là gì?". Nếu câu trả lời là không có, hãy thêm trứng, sữa chua, đậu phụ, thịt hoặc cá.

2. Bắt đầu bữa ăn bằng rau hoặc canh

Ăn rau hoặc uống canh rau trước giúp dạ dày có cảm giác đầy, từ đó tự nhiên ăn ít cơm và món nhiều năng lượng hơn. Thói quen này đặc biệt hợp với bữa cơm Việt vốn đã có sẵn rau và canh.

3. Ăn chậm, đặt đũa giữa các miếng

Tín hiệu no từ dạ dày cần thời gian để đến não. Khi ăn quá nhanh, bạn dễ ăn vượt nhu cầu trước khi kịp cảm thấy no. Một vài cách tạo nhịp chậm:

  • Đặt đũa xuống sau mỗi vài miếng.
  • Nhai kỹ hơn bình thường.
  • Không ăn trong lúc lướt điện thoại hay xem phim hành động.
  • Ăn cùng người khác và trò chuyện.

4. Dùng bát đĩa nhỏ hơn

Môi trường ăn uống ảnh hưởng lớn tới lượng ăn. Bát to khiến một khẩu phần bình thường trông như ít, dẫn tới xới thêm. Đổi sang bát đĩa cỡ vừa là cách thay đổi gần như không tốn công nhưng giúp kiểm soát khẩu phần tự nhiên.

5. Lên kế hoạch bữa ăn trước

Quyết định ăn gì khi đang đói thường dẫn đến lựa chọn kém. Dành ít phút cuối tuần để nghĩ thực đơn vài ngày tới, đi chợ một lần và chuẩn bị sẵn nguyên liệu. Khi có sẵn hộp cơm, hộp đạm trong tủ lạnh, bạn ít có lý do để gọi đồ ăn nhanh.

Chuẩn bị theo mẻ

Luộc một mẻ trứng, nướng một khay ức gà, nấu một nồi cơm hoặc khoai lang cho hai ba ngày. Rau nên sơ chế sẵn nhưng nấu trong ngày để giữ độ tươi. Với gợi ý thực đơn cụ thể, xem bài thực đơn giảm cân có cơm.

6. Uống nước trước khi tìm đồ ăn vặt

Đôi khi cảm giác muốn ăn đến từ khát, chán hoặc căng thẳng chứ không phải đói thật. Khi muốn ăn vặt, hãy uống một cốc nước và chờ vài phút. Nếu vẫn đói, chọn món ăn vặt có đạm hoặc chất xơ như sữa chua, trái cây, một nắm hạt nhỏ.

7. Đưa đồ ăn vặt ra khỏi tầm mắt

Bánh kẹo để trên bàn làm việc hay trên kệ bếp sẽ được ăn nhiều hơn so với khi cất trong tủ. Ngược lại, đặt trái cây ở chỗ dễ thấy giúp bạn chọn chúng thường xuyên hơn. Thay đổi môi trường hiệu quả hơn việc liên tục dùng ý chí để từ chối.

8. Cẩn thận với năng lượng từ đồ uống

Đồ uống có đường không làm no nhiều nhưng vẫn mang năng lượng. Trà sữa, cà phê sữa đá nhiều đường, nước ngọt, nước ép đóng chai có thể chiếm một phần đáng kể năng lượng trong ngày. Thói quen tốt:

  • Uống nước lọc, trà không đường làm đồ uống chính.
  • Giảm dần đường trong cà phê.
  • Nếu uống trà sữa, chọn ít đường và bỏ topping, coi đó là một món ăn vặt chứ không phải đồ uống.
  • Hạn chế rượu bia, vì cồn vừa mang năng lượng vừa khiến bạn dễ ăn thêm.

9. Ngủ đủ giấc

Thiếu ngủ thường đi kèm cảm giác thèm ăn nhiều hơn, đặc biệt là đồ ngọt và đồ béo, cùng với sự mệt mỏi khiến bạn bỏ buổi tập. Giữ giờ đi ngủ và thức dậy tương đối đều đặn, hạn chế màn hình trước khi ngủ, tránh cà phê vào buổi chiều muộn nếu bạn nhạy cảm với caffeine.

10. Áp dụng quy tắc 80/20

Không ai ăn hoàn hảo mọi bữa. Cách nghĩ hữu ích là phần lớn bữa ăn của bạn tuân thủ kế hoạch, phần nhỏ còn lại dành cho những món bạn thích, những buổi đi ăn cùng gia đình bạn bè. Sự linh hoạt này giúp bạn không rơi vào vòng lặp "ăn kiêng khắt khe rồi bùng nổ".

Khi lỡ ăn nhiều trong một bữa, đừng nhịn đói để bù. Chỉ cần quay lại thói quen bình thường ở bữa tiếp theo.

Sắp xếp các thói quen theo mức độ dễ

Mức độThói quen
Dễ, bắt đầu ngayUống nước trước khi ăn vặt, dùng bát nhỏ, cất đồ ăn vặt
Trung bìnhĐạm mọi bữa, rau trước, ăn chậm, giảm đồ uống có đường
Cần thời gianLên kế hoạch và chuẩn bị bữa, ngủ đủ, quy tắc 80/20

Kết hợp thói quen ăn uống với tập luyện

Thói quen ăn uống tốt sẽ phát huy tối đa khi đi cùng vận động đều đặn. Tập tạ giúp giữ và xây cơ, cardio và đi bộ hằng ngày tăng mức tiêu hao. Quan trọng không kém là duy trì động lực tập lâu dài; bài cân bằng tập gym và giải trí có nhiều gợi ý cho chuyện này.

Thói quen cũng cần đi kèm hiểu biết cơ bản về năng lượng. Nếu bạn muốn tự xây dựng kế hoạch có số liệu, hãy xem bài chế độ ăn kiêng khoa học.

Làm sao biết thói quen đang có tác dụng

Thói quen thay đổi chậm nhưng bền. Đừng đánh giá sau vài ngày. Sau một tháng, hãy nhìn lại: vòng eo có nhỏ đi, cân nặng trung bình có giảm, bạn có ít thèm đồ ngọt hơn, ngủ ngon hơn, tập có sức hơn không. Nếu câu trả lời phần lớn là có, bạn đang đi đúng hướng. Nếu chưa, chọn thêm một thói quen tiếp theo trong danh sách.

Người có bệnh lý chuyển hóa hoặc đang điều trị bệnh nên trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Nguồn tham khảo

Câu hỏi thường gặp

Mất bao lâu để hình thành một thói quen ăn uống mới?

Thời gian khác nhau tùy người và tùy độ khó của thói quen. Thói quen đơn giản như uống nước trước bữa có thể quen sau vài tuần, thói quen phức tạp như chuẩn bị bữa ăn có thể cần lâu hơn. Quan trọng là lặp lại đều.

Có cần bỏ hoàn toàn đồ ngọt để giảm cân không?

Không cần. Đồ ngọt có thể nằm trong phần linh hoạt của chế độ ăn nếu tổng năng lượng phù hợp. Giảm tần suất và khẩu phần thường bền vững hơn cấm tuyệt đối.

Ăn sáng có giúp giảm cân không?

Ăn sáng hay không là lựa chọn cá nhân. Một số người ăn sáng thấy ít thèm ăn hơn trong ngày, số khác lại thấy không cần. Hãy chọn nhịp ăn giúp bạn kiểm soát tổng năng lượng tốt nhất.

Ăn tối muộn có làm tăng cân không?

Ăn muộn không tự gây tăng cân, nhưng bữa tối muộn thường là lúc ăn thêm ngoài kế hoạch hoặc ăn quá no. Nếu phải ăn muộn, chọn bữa vừa phải có đạm và rau.

Lưu ý sức khỏe: Bài viết mang tính tham khảo cho người trưởng thành khỏe mạnh. Nếu bạn mang thai, đang cho con bú, có bệnh nền hoặc từng có rối loạn ăn uống, hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi đổi chế độ ăn, tập.

Ban biên tập Xuân Đoàn. Nhóm biên tập viết về tập luyện và dinh dưỡng, dựa trên khuyến nghị của các tổ chức y tế, dinh dưỡng và tài liệu khoa học công khai. Cách chúng tôi viết

Bài liên quan

Đọc tiếp

Kỹ Thuật Thể Hình →